12 điều kiêng kỵ trong đám cưới của người Trung Quốc

Đám cưới là một trong những sự kiện trọng đại nhất của đời người. Trong văn hóa Trung Quốc truyền thống, hôn lễ không chỉ đánh dấu việc cô dâu và chú rể chính thức nên duyên mà còn thể hiện mối quan hệ giữa hai gia đình, sự kính trọng với tổ tiên và mong ước về một cuộc sống hôn nhân viên mãn.

Vì vậy, người xưa thường đặc biệt chú ý đến ngày giờ, màu sắc, nghi thức rước dâu và cách ứng xử trong hôn lễ. Bên cạnh những phong tục mang ý nghĩa chúc phúc, còn có nhiều điều kiêng kỵ trong đám cưới của người Trung Quốc được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Cần lưu ý rằng Trung Quốc có lãnh thổ rộng lớn, nhiều dân tộc và nhóm phương ngữ. Phong tục cưới hỏi vì thế có thể khác nhau giữa từng vùng, từng cộng đồng và từng gia đình. Không phải điều kiêng kỵ nào dưới đây cũng được áp dụng trong mọi đám cưới hiện đại.

Vì sao đám cưới truyền thống Trung Quốc có nhiều điều kiêng kỵ?

Trong quan niệm truyền thống, hôn lễ là sự kiện mở đầu cho một gia đình mới. Người ta tin rằng ngày cưới thuận lợi sẽ mang đến may mắn, hòa thuận và con cháu đủ đầy cho đôi vợ chồng.

Bởi vậy, trước khi tổ chức hôn lễ, hai gia đình thường quan tâm đến:

• Ngày giờ cử hành hôn lễ
• Tuổi và ngày sinh của cô dâu, chú rể
• Màu sắc trang phục và đồ trang trí
• Người tham gia đưa, đón dâu
• Lộ trình của đoàn rước dâu
• Những lời nói và hành động trong ngày cưới

Trong một số cộng đồng người Hoa, ngày thực hiện lễ ăn hỏi và ngày cưới còn được lựa chọn dựa trên lịch truyền thống hoặc sách thông thư để tìm thời điểm được cho là cát lành.

12 điều kiêng kỵ trong đám cưới của người Trung Quốc

1. Kiêng tổ chức vào ngày xung tuổi cô dâu, chú rể

Chọn ngày lành là một bước quan trọng trong phong tục cưới hỏi Trung Quốc. Theo quan niệm dân gian, ngày cưới cần phù hợp với tuổi và ngày sinh của hai người, đồng thời tránh những ngày được cho là xung khắc.

Ngày tổ chức lễ đính hôn, lễ đưa sính lễ và lễ cưới có thể được lựa chọn riêng. Một số gia đình còn quan tâm đến giờ cô dâu bước ra khỏi nhà, giờ vào nhà chồng hoặc giờ làm lễ.

Ngày nay, nhiều cặp đôi không còn thực hiện đầy đủ các bước xem ngày truyền thống. Tuy nhiên, việc chọn ngày thuận tiện và được hai bên gia đình đồng thuận vẫn rất được coi trọng.

2. Kiêng kết hôn vào tháng 7 âm lịch

Trong tín ngưỡng dân gian, tháng 7 âm lịch gắn với lễ Trung Nguyên và các nghi thức tưởng nhớ người đã khuất. Vì vậy, một số gia đình cho rằng đây không phải thời điểm thích hợp để tổ chức những sự kiện vui như cưới hỏi.

Quan niệm kiêng cưới vào tháng 7 âm lịch phổ biến hơn trong các gia đình còn duy trì phong tục truyền thống. Tuy nhiên, đây chỉ là tín ngưỡng dân gian, không phải quy định bắt buộc.

3. Một số vùng kiêng kết hôn vào tháng 6 âm lịch

Bài viết dân gian thường nhắc đến cách gọi “người vợ nửa tháng” khi nói về việc cưới vào tháng 6 âm lịch. Do tháng 6 nằm giữa năm, một số cộng đồng liên tưởng thời điểm này với sự dang dở hoặc không trọn vẹn.

Đây là quan niệm mang tính vùng miền, không phải phong tục chung của toàn bộ người Trung Quốc. Trên thực tế, cách lựa chọn tháng cưới còn phụ thuộc vào tuổi của đôi vợ chồng và phong tục địa phương.

4. Tránh để hai đoàn rước dâu gặp nhau

Một số nơi có quan niệm “hỉ xung hỉ”, viết là 喜冲喜, chỉ tình huống hai đoàn rước dâu vô tình gặp nhau trên đường.

Người xưa cho rằng hai việc vui đối đầu có thể làm phân tán vận may. Vì vậy, gia đình thường lên kế hoạch trước cho tuyến đường và giờ rước dâu. Nếu hai đoàn gặp nhau, một số địa phương có thể đổi hoa cưới, trao vật tượng trưng hoặc nhường đường cho nhau.

Tục tránh tuyến đường mà một cô dâu khác vừa đi qua cũng xuất hiện trong phong tục cưới hỏi của một số cộng đồng tại Trung Quốc.

5. Phụ nữ mang thai hạn chế đưa, đón dâu

Theo một số quan niệm dân gian xưa, phụ nữ mang thai không nên trực tiếp tham gia đưa hoặc đón dâu. Một số gia đình còn khuyên phụ nữ mang thai không ngồi lên giường cưới hoặc ở lâu trong phòng tân hôn.

Người xưa lý giải rằng “thai thần” và “hỉ thần” có thể xung đột. Tuy nhiên, đây hoàn toàn là tín ngưỡng truyền thống, không phải quy định y tế.

Trong đám cưới hiện đại, phụ nữ mang thai vẫn có thể tham dự bình thường. Gia đình chỉ cần chú ý đến sức khỏe, thời gian nghỉ ngơi và sự thoải mái của người tham dự.

6. Cô, dì hoặc chị dâu không trực tiếp tiễn cô dâu

Trong một số phong tục địa phương, cô và dì của cô dâu sẽ không trực tiếp tiễn cô dâu ra khỏi nhà.

Quan niệm này xuất phát từ hiện tượng đồng âm trong tiếng Trung:

• Chữ 姑 – gū, nghĩa là cô, được liên tưởng với 孤 – gū, mang nghĩa cô độc.
• Chữ 嫂 – sǎo, nghĩa là chị dâu, có âm gần với 扫 – sǎo, nghĩa là quét đi.

Vì không muốn liên tưởng đến sự cô độc hoặc “quét mất” may mắn của cô dâu, một số gia đình lựa chọn người thân khác làm nhiệm vụ đưa dâu. Tục lệ này được ghi nhận trong phong tục cưới hỏi tại một số địa phương, nhưng không phải gia đình Trung Quốc nào cũng áp dụng.

7. Trang phục cô dâu không nên có túi

Một quan niệm thú vị khác là quần áo của cô dâu không nên có túi.

Người xưa cho rằng chiếc túi có thể tượng trưng cho việc cô dâu mang theo hoặc lấy đi tài lộc của gia đình mẹ đẻ. Vì vậy, một số bộ trang phục cưới truyền thống được may không có túi.

Ngày nay, quan niệm này chủ yếu còn xuất hiện trong những gia đình tổ chức hôn lễ theo nghi thức địa phương.

8. Hạn chế dùng màu đen và trắng làm màu chủ đạo

Màu đỏ giữ vai trò đặc biệt trong đám cưới truyền thống Trung Quốc. Đây là màu tượng trưng cho niềm vui, may mắn, sức sống và sự thịnh vượng. Trang phục cô dâu, chữ Song Hỷ, đèn lồng, phong bao và nhiều vật trang trí thường sử dụng màu đỏ.

Ngược lại, màu trắng và đen thường gắn với nghi thức tang lễ trong nhiều cộng đồng người Hoa. Vì vậy, một số gia đình tránh sử dụng hai màu này làm màu chủ đạo trong lễ cưới truyền thống.

Tuy nhiên, cô dâu Trung Quốc hiện đại vẫn có thể mặc váy cưới trắng theo phong cách phương Tây và thay sang trang phục đỏ khi làm lễ trà hoặc thực hiện nghi thức truyền thống.

9. Không nên xem việc cô dâu khóc là điềm xấu

Tại một số vùng và cộng đồng dân tộc ở Trung Quốc, cô dâu khóc trước khi rời nhà mẹ đẻ là một phần của nghi thức cưới hỏi, thường được gọi là “khóc đưa dâu” hoặc “khóc xuất giá”.

Tiếng khóc thể hiện:

• Sự biết ơn công sinh thành, dưỡng dục
• Tình cảm với cha mẹ và anh chị em
• Sự lưu luyến khi rời khỏi gia đình
• Lời chúc và tâm sự trước khi bước sang cuộc sống mới

Tục khóc đưa dâu đặc biệt nổi bật trong văn hóa của một số cộng đồng như người Thổ Gia, Hà Nhì và Đồng. Đây không phải nghi thức phổ biến đồng đều trên toàn Trung Quốc.

10. Cô dâu mới cưới hạn chế tham dự tang lễ

Theo phong tục của một số địa phương, trong những tháng đầu sau hôn lễ, cô dâu được khuyên hạn chế tham dự tang lễ hoặc những nghi thức mang tính tang chế.

Quan niệm này bắt nguồn từ mong muốn tránh để không khí vui của hôn lễ và không khí buồn của tang lễ ảnh hưởng lẫn nhau. Một số nơi còn cho rằng cô dâu mới cưới không nên tham dự một đám cưới khác quá sớm để tránh “xung hỉ”.

Đây là phong tục mang tính địa phương và hiện không còn được nhiều gia đình trẻ áp dụng nghiêm ngặt.

11. Không cho người khác mượn gương của cô dâu

Trong một số phong tục cưới hỏi, chiếc gương của cô dâu được xem là vật dụng riêng gắn với hình ảnh, hạnh phúc và đời sống hôn nhân của người phụ nữ.

Do đó, cô dâu mới cưới được khuyên không cho người khác mượn gương trong một khoảng thời gian sau hôn lễ. Người xưa cho rằng việc này giúp tránh những ảnh hưởng không tốt đến hạnh phúc vợ chồng.

Ngày nay, phong tục này chỉ còn được duy trì ở một số gia đình hoặc địa phương.

12. Khi về thăm nhà mẹ đẻ, đôi vợ chồng nên trở về trước tối

Sau lễ cưới, cô dâu và chú rể thường trở về thăm gia đình nhà gái. Nghi thức này được gọi là “hồi môn” hoặc “quy ninh”.

Theo một số phong tục, đôi vợ chồng cần trở về nhà chồng trước khi trời tối, thay vì ngủ lại nhà mẹ đẻ ngay trong lần hồi môn đầu tiên. Quan niệm này tượng trưng cho việc cô dâu đã chính thức trở thành thành viên trong gia đình mới.

Phong tục hồi môn vẫn tồn tại tại nhiều cộng đồng người Hoa, nhưng thời gian và cách thực hiện có thể khác nhau tùy gia đình.

Từ vựng tiếng Trung về đám cưới

Khi tìm hiểu văn hóa kết hôn Trung Quốc, bạn có thể ghi nhớ một số từ vựng thông dụng sau:

• 结婚 – jiéhūn: Kết hôn
• 婚礼 – hūnlǐ: Hôn lễ, đám cưới
• 新郎 – xīnláng: Chú rể
• 新娘 – xīnniáng: Cô dâu
• 迎亲 – yíngqīn: Đón dâu
• 送亲 – sòngqīn: Đưa dâu
• 吉日 – jírì: Ngày lành
• 禁忌 – jìnjì: Điều cấm kỵ, kiêng kỵ
• 喜字 – xǐzì: Chữ Hỷ
• 回门 – huímén: Cô dâu chú rể về thăm nhà gái

Những điều kiêng kỵ này còn được áp dụng ngày nay không?

Không có một quy tắc thống nhất cho tất cả đám cưới Trung Quốc. Mức độ thực hiện phụ thuộc vào:

• Khu vực sinh sống
• Dân tộc và nhóm phương ngữ
• Tín ngưỡng của gia đình
• Mong muốn của cô dâu, chú rể
• Mức độ truyền thống của hôn lễ

Nhiều cặp đôi hiện đại chỉ giữ lại những phong tục mang ý nghĩa tốt đẹp như chọn ngày thuận lợi, mặc trang phục màu đỏ, làm lễ trà và trang trí chữ Song Hỷ. Những điều kiêng kỵ mang tính mê tín thường được giản lược hoặc điều chỉnh để phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Những điều kiêng kỵ trong đám cưới của người Trung Quốc phản ánh mong muốn về một cuộc hôn nhân hạnh phúc, lâu dài và nhiều may mắn. Dù không còn được áp dụng nghiêm ngặt như trước, các quan niệm này vẫn là một phần thú vị của văn hóa cưới hỏi Trung Hoa.

Khi tìm hiểu các phong tục trên, chúng ta nên nhìn nhận đây là những tín ngưỡng truyền thống có sự khác biệt giữa từng vùng và từng cộng đồng, thay vì xem chúng là quy tắc chung cho mọi gia đình Trung Quốc.