Mục lục

thanh ngu tuc ngu tieng trung hay y nghia de nho

Thành ngữ, tục ngữ không chỉ làm cho cách diễn đạt trở nên tự nhiên hơn mà còn chứa đựng nhiều kinh nghiệm sống, quan niệm và nét văn hóa đặc trưng của người Trung Quốc.

Nếu đang học tiếng Trung, việc ghi nhớ một số thành ngữ tục ngữ tiếng Trung thông dụng sẽ giúp bạn mở rộng vốn từ, hiểu phim ảnh – sách báo tốt hơn và đặc biệt là giao tiếp sinh động hơn.

Trong bài viết này, Tiếng Trung 520 tổng hợp 60 câu thành ngữ, tục ngữ tiếng Trung quen thuộc theo 3 chủ đề: cuộc sống, học tập và các mối quan hệ. Mỗi câu đều có chữ Hán, Pinyin và giải thích tiếng Việt để bạn dễ học, dễ nhớ và dễ áp dụng.

Thành ngữ và tục ngữ tiếng Trung có gì khác nhau?

Khi học tiếng Trung, bạn sẽ thường gặp ba khái niệm:

成语 (chéngyǔ): Thành ngữ, thường có kết cấu cố định và rất nhiều câu gồm 4 chữ Hán.
俗语 (súyǔ): Cách nói dân gian, khẩu ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống.
谚语 (yànyǔ): Tục ngữ, thường truyền tải kinh nghiệm hoặc một bài học trong cuộc sống.

Không nhất thiết phải phân biệt quá cứng nhắc khi mới học. Quan trọng nhất là bạn hiểu ngữ nghĩa, hoàn cảnh sử dụng và sắc thái của từng câu.

30 câu thành ngữ tục ngữ tiếng Trung về cuộc sống

Cuộc sống là chủ đề xuất hiện rất nhiều trong thành ngữ Trung Quốc. Có câu đề cao sự kiên trì, có câu nhắc con người sống biết ơn, khiêm tốn hoặc biết thích nghi với hoàn cảnh.

Một cách nói rất gần với tinh thần đề cao giá trị thật là “hữu xạ tự nhiên hương” – thành ngữ nhấn mạnh rằng phẩm chất và năng lực thực sự có sức lan tỏa lâu dài hơn sự phô trương.

STT	Thành ngữ – tục ngữ	Pinyin	Nghĩa tiếng Việt
1	铁杵磨成针	tiě chǔ mó chéng zhēn	Có công mài sắt, có ngày nên kim
2	苦尽甘来	kǔ jìn gān lái	Hết khổ đến sướng, khổ tận cam lai
3	卧薪尝胆	wò xīn cháng dǎn	Nếm trải gian khổ, nuôi chí lớn; gần nghĩa “nằm gai nếm mật”
4	有志者事竟成	yǒu zhì zhě shì jìng chéng	Có ý chí, quyết tâm thì cuối cùng sẽ thành công
5	安居乐业	ān jū lè yè	Cuộc sống ổn định, yên cư lạc nghiệp
6	吃水不忘挖井人	chī shuǐ bù wàng wā jǐng rén	Hưởng thành quả không quên người tạo ra nó; gần nghĩa “uống nước nhớ nguồn”
7	塞翁失马，焉知非福	sài wēng shī mǎ, yān zhī fēi fú	Trong họa có thể có phúc, chưa nên vội kết luận tốt xấu
8	三十六计，走为上计	sān shí liù jì, zǒu wéi shàng jì	Ba mươi sáu kế, rút lui là thượng sách
9	半信半疑	bàn xìn bàn yí	Nửa tin nửa ngờ, bán tín bán nghi
10	纸包不住火	zhǐ bāo bù zhù huǒ	Sự thật cuối cùng cũng sẽ bị phơi bày
11	急中生智	jí zhōng shēng zhì	Trong tình thế cấp bách chợt nghĩ ra cách hay; cái khó ló cái khôn
12	饮水思源	yǐn shuǐ sī yuán	Uống nước nhớ nguồn, biết ơn cội nguồn
13	树欲静而风不止	shù yù jìng ér fēng bù zhǐ	Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng
14	真金不怕火炼	zhēn jīn bù pà huǒ liàn	Vàng thật không sợ lửa; người có thực lực không sợ thử thách
15	有福同享，有难同当	yǒu fú tóng xiǎng, yǒu nàn tóng dāng	Có phúc cùng hưởng, có họa cùng chịu
16	忍无可忍	rěn wú kě rěn	Không thể chịu đựng thêm được nữa
17	功成名就	gōng chéng míng jiù	Công thành danh toại
18	以和为贵	yǐ hé wéi guì	Lấy hòa khí làm trọng, dĩ hòa vi quý
19	欲速则不达	yù sù zé bù dá	Càng nóng vội càng khó đạt mục tiêu; dục tốc bất đạt
20	多才多艺	duō cái duō yì	Đa tài đa nghệ, có nhiều tài năng
21	眉来眼去	méi lái yǎn qù	Liếc mắt đưa tình, trao đổi ánh mắt với nhau
22	辛辛苦苦	xīn xīn kǔ kǔ	Vất vả, cực nhọc
23	梁上君子	liáng shàng jūn zǐ	Cách nói bóng chỉ kẻ trộm
24	人穷志不穷	rén qióng zhì bù qióng	Có thể nghèo vật chất nhưng không nghèo ý chí
25	同甘共苦	tóng gān gòng kǔ	Đồng cam cộng khổ
26	含辛茹苦	hán xīn rú kǔ	Chịu nhiều cay đắng, gian khổ
27	熟视无睹	shú shì wú dǔ	Nhìn thấy thường xuyên nhưng coi như không thấy
28	入乡随俗	rù xiāng suí sú	Nhập gia tùy tục
29	耳根子软	ěr gēn zi ruǎn	Dễ nghe theo lời người khác, dễ bị tác động
30	知足常乐	zhī zú cháng lè	Biết đủ thường vui

15 thành ngữ tục ngữ tiếng Trung về học tập

Người Trung Quốc có rất nhiều câu nói đề cao việc học, sự kiên trì, kính trọng thầy cô và tinh thần học hỏi suốt đời.

Đây cũng là nhóm thành ngữ tiếng Trung về học tập rất hữu ích đối với những bạn đang học HSK hoặc muốn tăng khả năng diễn đạt.

STT	Thành ngữ – tục ngữ	Pinyin	Nghĩa tiếng Việt
31	学而时习之	xué ér shí xí zhī	Học rồi thường xuyên ôn luyện những điều đã học
32	三人行，必有我师	sān rén xíng, bì yǒu wǒ shī	Đi cùng người khác luôn có điều đáng để mình học hỏi
33	举一反三	jǔ yī fǎn sān	Từ một điều suy ra nhiều điều khác
34	博古通今	bó gǔ tōng jīn	Hiểu biết rộng cả chuyện xưa lẫn nay
35	活到老，学到老	huó dào lǎo, xué dào lǎo	Sống đến già, học đến già
36	熟能生巧	shú néng shēng qiǎo	Làm nhiều thành thạo, quen tay hay việc
37	温故知新	wēn gù zhī xīn	Ôn lại kiến thức cũ để hiểu thêm điều mới
38	经一事，长一智	jīng yī shì, zhǎng yī zhì	Trải qua một việc thì thêm một phần hiểu biết
39	十年树木，百年树人	shí nián shù mù, bǎi nián shù rén	Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người
40	一字之师	yī zì zhī shī	Người chỉ bảo, sửa giúp dù chỉ một chữ cũng đáng được coi là thầy
41	不学礼，无以立	bù xué lǐ, wú yǐ lì	Không học lễ nghĩa thì khó đứng vững trong xã hội
42	尊师重道	zūn shī zhòng dào	Tôn sư trọng đạo
43	名师出高徒	míng shī chū gāo tú	Thầy giỏi thường đào tạo nên trò giỏi
44	严于律己，宽以待人	yán yú lǜ jǐ, kuān yǐ dài rén	Nghiêm khắc với bản thân, rộng lượng với người khác
45	学无止境	xué wú zhǐ jìng	Việc học không có điểm dừng

15 thành ngữ tục ngữ tiếng Trung về gia đình và các mối quan hệ

Tình thân, tình bạn, thầy trò và cách đối nhân xử thế cũng là những chủ đề quen thuộc trong tục ngữ tiếng Trung.

Nếu muốn mở rộng thêm nhóm thành ngữ về sự thủy chung và đồng lòng, bạn có thể tham khảo thành ngữ tiếng Trung “một lòng một dạ” để hiểu thêm sắc thái biểu đạt trong các mối quan hệ.

Dưới đây là 15 câu vừa dễ nhớ vừa có thể bắt gặp trong giao tiếp, phim ảnh hoặc các bài đọc tiếng Trung.

STT	Thành ngữ – tục ngữ	Pinyin	Nghĩa tiếng Việt
46	兄弟如手足	xiōng dì rú shǒu zú	Anh em như thể tay chân
47	有其父必有其子	yǒu qí fù bì yǒu qí zǐ	Cha nào con nấy
48	一脉相承	yī mài xiāng chéng	Kế thừa cùng một truyền thống, tư tưởng hoặc dòng phát triển
49	前人栽树，后人乘凉	qián rén zāi shù, hòu rén chéng liáng	Người đi trước gây dựng để người sau được hưởng lợi
50	青出于蓝而胜于蓝	qīng chū yú lán ér shèng yú lán	Thế hệ sau hoặc học trò có thể vượt người đi trước
51	爱屋及乌	ài wū jí wū	Yêu một người mà yêu luôn những gì liên quan đến người ấy
52	一回生，二回熟	yī huí shēng, èr huí shú	Lần đầu còn lạ, lần sau sẽ quen
53	攀龙附凤	pān lóng fù fèng	Tìm cách dựa vào người có quyền thế để cầu lợi
54	素不相识	sù bù xiāng shí	Trước giờ hoàn toàn không quen biết
55	唇亡齿寒	chún wáng chǐ hán	Hai bên có quan hệ mật thiết, một bên gặp nạn thì bên kia cũng bị ảnh hưởng
56	尊老爱幼	zūn lǎo ài yòu	Kính trọng người già, yêu thương trẻ nhỏ
57	敬贤重士	jìng xián zhòng shì	Kính trọng người tài đức
58	知子莫若父	zhī zǐ mò ruò fù	Hiểu con không ai bằng cha
59	远亲不如近邻	yuǎn qīn bù rú jìn lín	Họ hàng xa không bằng láng giềng gần
60	患难见真情	huàn nàn jiàn zhēn qíng	Hoạn nạn mới biết chân tình

Cách học thành ngữ tiếng Trung nhanh nhớ, lâu quên

Thành ngữ thường ngắn nhưng ý nghĩa lại khá sâu. Vì vậy, chỉ học thuộc chữ Hán và nghĩa tiếng Việt sẽ rất dễ quên. Bạn có thể thử những cách sau.

Với những câu giàu hình ảnh và màu sắc văn chương, chẳng hạn thành ngữ “kim phong ngọc lộ”, người học càng nên tìm hiểu cả điển tích, ngữ cảnh và sắc thái thay vì chỉ dịch từng chữ.

Học thành ngữ theo từng chủ đề

Thay vì học ngẫu nhiên 20–30 câu cùng lúc, hãy chia thành các nhóm như:

Thành ngữ tiếng Trung về cuộc sống
Thành ngữ về học tập
Thành ngữ về tình yêu, tình bạn
Thành ngữ về công việc
Thành ngữ về tính cách con người

Cách học theo nhóm giúp não bộ tạo liên kết và ghi nhớ nhanh hơn.

Đặt thành ngữ vào câu hoàn chỉnh

Ví dụ, thay vì chỉ ghi nhớ:

熟能生巧 – shú néng shēng qiǎo – quen tay hay việc

Hãy học cùng một câu:

多练习汉语口语，慢慢就会熟能生巧。
Luyện nói tiếng Trung nhiều thì dần dần sẽ trở nên thành thạo.

Khi gặp tình huống tương tự, bạn sẽ dễ nhớ lại thành ngữ hơn.

Không nên dịch từng chữ

Một trong những lỗi thường gặp của người mới học là cố dịch từng chữ Hán sang tiếng Việt.

Ví dụ:

爱屋及乌 có nghĩa đen liên quan đến việc “yêu căn nhà thì yêu cả con quạ trên mái nhà”, nhưng nghĩa sử dụng thực tế là vì yêu quý một người mà có thiện cảm với cả những người hoặc sự vật liên quan đến họ.

Vì vậy, hãy ưu tiên học nghĩa cả cụm và ngữ cảnh sử dụng.

Mỗi ngày chỉ cần học 3–5 câu

Không cần cố thuộc cả 60 câu trong một lần.

Bạn có thể:

Đọc chữ Hán và Pinyin.
Hiểu nghĩa.
Đọc thành tiếng 3–5 lần.
Tự đặt một câu ví dụ.
Ôn lại sau 1 ngày, 3 ngày và 7 ngày.

Duy trì đều đặn sẽ hiệu quả hơn nhiều so với học dồn.

Một số câu thành ngữ tiếng Trung ngắn, dễ nhớ nhất

Nếu mới bắt đầu, bạn có thể ưu tiên 10 câu sau:

半信半疑 – bàn xìn bàn yí: bán tín bán nghi
入乡随俗 – rù xiāng suí sú: nhập gia tùy tục
同甘共苦 – tóng gān gòng kǔ: đồng cam cộng khổ
苦尽甘来 – kǔ jìn gān lái: khổ tận cam lai
熟能生巧 – shú néng shēng qiǎo: quen tay hay việc
温故知新 – wēn gù zhī xīn: ôn cũ biết mới
尊师重道 – zūn shī zhòng dào: tôn sư trọng đạo
知足常乐 – zhī zú cháng lè: biết đủ thường vui
爱屋及乌 – ài wū jí wū: yêu ai yêu cả những điều liên quan đến người ấy
欲速则不达 – yù sù zé bù dá: dục tốc bất đạt

Đây đều là những câu tương đối ngắn và có ý nghĩa gần gũi, phù hợp để người học bắt đầu tích lũy vốn thành ngữ.

Thành ngữ tục ngữ tiếng Trung trên đây chứa đựng nhiều bài học thú vị về cuộc sống, học tập, tình thân và cách ứng xử giữa người với người. Khi hiểu được những câu nói này, bạn không chỉ tăng vốn từ mà còn có cơ hội khám phá sâu hơn về tư duy và văn hóa Trung Hoa.

Đừng cố học thuộc tất cả trong một ngày. Hãy chọn mỗi ngày khoảng 3–5 câu, luyện đọc Pinyin, đặt câu và thường xuyên ôn lại. Sau một thời gian, bạn sẽ nhận ra mình có thể hiểu và sử dụng thành ngữ tiếng Trung tự nhiên hơn rất nhiều.

Tiếp tục đồng hành cùng Tiếng Trung 520 để khám phá thêm từ vựng, ngữ pháp, HSK và những kiến thức tiếng Trung hữu ích mỗi ngày nhé!

100+ Thành Ngữ Tục Ngữ Tiếng Trung Hay, Ý Nghĩa Dễ Nhớ